astronomi

Pisagor (MÖ.569-495)

Pisagor, kendini bir filozof olarak tanımlayan ilk insanlardan biri olduğu söylenen, ‘bilgelik aşığı’ anlamına gelen etkili bir filozoftur. Yaşamı ve öğretileri Platon üzerinde derin bir etkiye sahipti ve Platon aracılığıyla Pisagor, Batı felsefesini şekillendirmeye yardımcı oldu. Pisagor, günümüzde matematiğe, özellikle dik açılı üçgenlerle ilgili Pisagor teoremine olan katkısı ile bilinir – bu teoremi kendisinin geliştirmesi muhtemel olmasa da.

Pisagorların yaşamı için biyografik kaynakları sınırlıdır ve öldükten yıllar sonra yazılmıştır. Sonuç olarak, gerçeği efsaneden ayırmak zor olabilir.

Pisagor en çok duyduğumuz bir isim ama onun hakkında okuduklarımıza güvenebilir miyiz?

Ne yazık ki, cevap hayır. Çok fazla güvenemeyiz, çünkü öyle yaparsak, Tanrı gibi güçleri olduğuna inanmak zorunda kalacağız.… Devamını Oku “Pisagor (MÖ.569-495)”

Read More
Eudoxus (M.Ö. 408)

Eudoxus:

Knidos’lu Eudoxus, M.Ö. 408 yılında Knidos’da doğmuştur. ( Knidos Muğla’nın Datça ilçesinin en batı ucudur.) Knidos’lu Eudoxus, birçok bilgin gibi, gençliğinde çok fakirlik çekmiş biridir. Eudoxus oranematiğini zirveye ulaştırmıştır.

Eudoxus, genç yaşlarında Tarentum şehrinden Atina’ya gitmiş, Platon’un öğrencisi olmuş ve orada en iyi ve birinci sınıf matematikçi, idareci ve asker olan Arkitas’ın (İ.Ö. 428-347) yanında öğrenim görmüştür. Atina’dayken kalmış olduğu yer çok uzak olmasına rağmen, derslere yürüyerek gidip geldiği söylenmektedir. Eudoxus, Atina’da sevilmediğini anlayınca, burayı terkederek, bugünkü Kapıdağı Yarımadasında bulunan Sızık şehrine gelerek burada tıp öğrenimi yapmıştır. Matematik dışında iyi bir hukukçu ve bir de iyi bir doktordu.

Eudoxus

Bir ara Mısır’da bulunmuş ve Mısır genı ve kaşlarını traş etmiştir.… Devamını Oku “Eudoxus (M.Ö. 408)”

Read More
🌠 Matematik ve Astronomi Geleneğinin Temsilcisi: Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

On beşinci yüzyılda yaşamış olan önemli bir astronomi ve matematik bilginidir. Babası Timur’un torunu olan Uluğ Bey’in doğancı başısı idi. “Kuşçu” lâkabı buradan gelmektedir. Ali Kuşçu, Semerkand’da doğmuş ve burada yetişmiştir. Burada bulunduğu sıralarda, Uluğ Bey de dâhil olmak üzere, Kadızâde-i Rûmî (1337-1420) ve Gıyâsüddin Cemşid el-Kâşî gibi dönemin önemli bilim adamlarından matematik ve astronomi dersleri almıştır.

Alaeddin İbn Muhammed el-Kuşçu olarak bilinen Kuşçuzâde Alâüddîn Ebû el-Kâsım Ali İbn Muhammed, XV. yüzyılın başlarında Maveraünnehir bölgesinde Semerkand‘da doğdu. Babası Muhammed doğan besliyordu, Uluğ Bey‘in doğancısı olduğu için önce Kuşçuzâde, sonradan da Kuşçu lakabıyla tanınmıştır. Eğitiminin önemli bir kısmı Uluğ Bey‘in sarayında ve onun yakın çevresinde geçti.… Devamını Oku “🌠 Matematik ve Astronomi Geleneğinin Temsilcisi: Ali Kuşçu”

Read More
🌌 Uzayın Matematiği: Kozmostan Denklemlere
Uzayın Matematiği

Uzayın Matematiği

Fizik, evrende gerçekleşen olayları açıklamaya çalışan temel bir bilim dalıdır. Ancak çoğu zaman şu soru tartışma konusu olur: “Fizik mi matematiğin içinden çıktı, yoksa matematik mi fiziğin?” Bu soru, adeta tavuk mu önce geldi, yoksa yumurta mı tartışmasının bilimsel bir versiyonudur. Şahsi kanaatim, matematiğin fiziğin içinden doğduğudur. Çünkü ilk çağlardan itibaren doğa olaylarını anlamaya çalışan insanlar, fiziksel gözlemlerini açıklamak için sayılara, oranlara ve zamanla gelişen formüllere başvurmuşlardır.

🔭 Newton’un dönemine gittiğimizde, hareket eden cisimlerin açıklanabilmesi için hız, zaman ve ivme kavramlarının kullanıldığı matematiksel modellerin oluşturulduğunu görürüz. Bu modeller; türev, integral ve diferansiyel denklemler gibi matematiksel kavramların doğmasına vesile olmuştur.… Devamını Oku “🌌 Uzayın Matematiği: Kozmostan Denklemlere”

Read More
🌌📐 Astronomi ve Matematik

Astronomi ve Matematik

Astronomi, gökyüzünün gizemlerini çözmeye çalışan, evrenin yapısını, oluşumunu ve işleyişini inceleyen kadim bir bilim dalıdır. Kelime kökeni Yunanca’ya dayanır: astron (gök cismi) ve nomos (kanun, düzen) sözcüklerinin birleşimiyle meydana gelmiştir. İlk çağlardan beri insanlık için büyüleyici bir alan olmuştur. İnsanlar, gökyüzünü önce çıplak gözle, ardından teleskoplarla inceleyerek evrene dair sorularına yanıt aramışlardır. Bu çaba, yalnızca bilimsel değil aynı zamanda felsefi bir merakın da ürünüdür.

🔭 Astronomi, hem evrenin hem de insanın kökenini anlamaya yardımcı olur. Bir birey, nasıl ki insan vücudunu anlamak için anatomi ve fizyoloji bilmek zorundaysa; evreni kavramak için de astronomi bilgisine ihtiyaç duyar. Bu yönüyle astronomi, bireyin doğru ve mantıklı düşünmesini sağlayan, sorgulama ve analiz becerilerini geliştiren bir bilimdir.… Devamını Oku “🌌📐 Astronomi ve Matematik”

Read More